Umhirša

 

Žaš er ekki nóg aš gróšursetja jurtirnar eftir kśnstarinnar regum og gleyma žeim sķšan 
Śr garši nįgrannans!
Eins og ašrar lifandi verur žurfa žęr umönnun og hiršingu til aš lifa og dafna.  Bešin žarf aš verja fyrir hvers kyns illgresi og til žess er betra og įrangurrķkara aš nota eina klukkustund ķ viku en einn dag ķ mįnuši.

Hįvaxnar jurtir žarf aš binda upp, svo žęr ekki velti um koll ķ okkar stormasömu tķš, og žaš veršur aš gera įšur en óhappiš er skeš, žvķ žegar jurtin hefur sligast nišur eša snarast um, er erfitt aš reisa hana viš aftur svo ešlileg sé.  Til žess mį nota mjśkt bómullargarn eša seglgarn (helst gręnt) og pinna af żmsu tagi, t.d. bambus, stįlvķr eša jafvel nišurklofnar kassafjalir, sem telgdar eru til og mįlašar ķ bašgręnum lit svo žęr verši ekki of įberandi.

Sé jaršvegurinn ķ góšri rękt ętti ekki a žurfa mikla įburšarjöf. Um 50gr af blöndušum, alhliša garšįburši į hvern fermetra, fyrri hluta sumars, ętti aš duga.  Žó er žaš mjög til bóta, ef hęg er aš setja yfir bešin nokkurra cm lag af gömlum hśsdżraįburši (t.d. afrak af grasflötinni) eša safnhaugamöld,  į vorin.  Ķ steinbešum veršur žó aš fara gętilega ķ žessum efnum. 

 

Morgunroši
Mörgum fjölęrum jurtum hęttir til aš breišast śt og verša fyrirferšarmilar meš aldrinum.  Deyja jafnvel śt ķ mišju.  Žessar jurtir žarf aš taka upp į nokkura įra fresti, skipta žeim og endurgróšursetja, eftir aš hafa boriš undir žęr įburš og nestaš žęr žannig fyrir nęsta įfanga.  Flestum jurtum er best aš skipta į vorin, en snemmblómstarndi jurtum er žó betra aš skipta į sumrin eftir aš žęr hafa lokiš blómgun. 

 

Sumum jurtum, t.d. įriklum, morgunroša o.f.l. hęttir til aš vaxa upp śr jaršveginum og žarf žvķ oft aš lyfta žeim og endurgróšursetja.  Į žessar jurtir er gott aš bęta įrlega (į vorin) góšu lagi af léttri, sandblendinni mold, dreifa henni og pota meš fingrunum inn į milli og upp aš jaršstöngluum, sem gengiš hafa upp uśr jaršveginum. 

Į haustin, žegar frost hafa svišiš jurtirnar, er best aš klippa ofan af žeim 10-15cm frį jörš og leggja toppana yfir til hlķfšar, en stubbarnir, sem eftir standa, varna žvķ aš skżliš fjśki śt ķ vešur og vind.

 

Viškvęmum jurtum ķ steinbešinu mį skżla meš žvķ aš leggja yfir žęr glerplötur yfir veturinn til aš verja žęr fyrir bleytu og krapi.  Gleriš mį žó ekki liggja fast nišur aš jurtinni, heldur vera į lofti. Létt skżli śr lyngi eša laufi, eša jafnvel striga er oft til mikilla bóta. 

 

Sérlega dżrmętar og viškvęmar jurtir ętti aš flytja ķ sólreit į haustin og geyma žęr
Lykill śr įrikludeild
undir gleri yfir veturinn til aš vera viš öllu bśin.  Žetta er sjįlfsagt aš gera viš jurtir eins og t.d. uršargull, hśslauka, sumar hnoršartegundir og żmsar hįfjallajurtir, sem vanar eru aš blunda undir sinni fannasęng allan veturinn. Annars er hętta į aš berfrostin leiki žęr svo illa aš žęr verši allt sumariš aš jafna sig og nįi alls ekki aš blómstra, ef žęr žį lifa af haršręšin.  Margar žessara jurta mį sem best rękta ķ pottum og flytja žęr ķ milli ķ žeim.  Sś ašferš er vķša notuš erlendis, svo okkur ętti ekki aš vera vandara um. 

Söfnun fręs af eigin jurtum (og annarra) er skemmilegt višfangsefni, sem fleiri ęttu aš reyna.  Enda er žaš oft eina leišin til aš komast yfir żmsar sjaldfgęfar tegundir.

Og žį er ekki annaš eftir en aš óska ykkur góšs ręktunarįrangurs og margra įnęgjustunda ķ garšinum. 

 

 

Śr Garšyrkjuritinum, įrg. 1971

Ólafur B. Gušmundsson

 

 

     
-->