Hindber

Ber af nokkrum hindberja yrkjum ķ Kristnesi 6/9 2009. Žaš er ekki bara berjastęršin sem er mismunandi , heldur lķka bragš og stinnleiki. Mynd HŽ
Žaš er oršin heil öld sķšan hindber voru fyrst ręktuš į Ķslandi. Samt er žaš svo aš žau hafa aldrei oršiš verulega vinsęl. Įstęša žess er sś aš flest yrki hindberja eru heldur seinžroska, žau skila lķtilli uppskeru mišaš viš ašra berjarunna og žau dreifa sér oft mikiš meš rótarskotum. Hins vegar eru kostir hindberja ótvķręšir og žeir felast fyrst og fremst ķ žvķ aš berin eru einstaklega ljśffeng. Lķklega komast engin ber nęr žvķ aš geta kallast hreint sęlgęti.

   Hindberja runnin er ekki almennilegur runni, heldur er hann žaš sem kallast hįlfrunni. Engin grein hindberja runnans veršur eldri en tveggja įra. Žetta lżsir sér žannig aš į haustin eru tveir įrgangar af greinum į plöntunni. Annars vegar įrsgamlar greinar sem blómstra og koma meš ber aš įri og hinsvegar tveggja įra greinar sem eru aš skila uppskeru og visna svo aš žvķ lokna. Žannig gengur žaš įr eftir įr. Į vorin eru daušu greinarnar klipptar nišur og  hinar įrsgömlu eru grisjašar og bundnar upp eftir žörfum. Flest hindberja yrki sem hér eru į bošstólum koma ekki meš ber fyrr en ķ byrjun september, og tķna žarf reglulega ķ tvęr vikur eša žar til uppskeran er bśin. Sķšustu įr hefur vešurfar veriš žaš hagstętt aš mörg yrki sem įšur hefšu žótt of sein gefa nś uppskeru, žó ekki nįi žau öll aš klįra aš žroska sķšustu berin fyrir frost. Undirritašur hefur nś ķ tķu įr reynt nokkur hindberja yrki ķ Kristnesi ķ Eyjafirši. Nišurstašan er sś aš tvö yrki eru aš mešaltali 10-17 dögum į undan öšrum aš žroska ber. Žessi yrki eru “Balder“ hitt hef ég kallaš “Gömlu Akureyri“.

   Hindber eru kjörin ķ skógarreitinn og sumarbśstašalandiš. Sérstaklega er hęgt aš męla meš yrkinu“Gamla Akureyri“ ķ žessum tilgangi žar sem žaš er haršgert og duglegt og hefur sannaš aš svo sé ķ gömlum skógarreit ķ Brekku ķ Skagafirši og vķšar. Žaš skal samt hafa ķ huga žegar hindberjum er plantaš ķ skóg aš žau žola illa samkeppni viš gras fyrstu įrin. En eftir žaš er plantan full fęr um aš sjį um sig sjįlf. Viš Mógilsį į Kjalarnesi eru glęsilegar hindberjabreišur sem eiga ęttir sķnar aš rekja til villihindberja frį Žręndarlögum ķ Noregi, og žęr gefa einhverja uppskeru įrlega. Athugiš aš viškvęmustu hindberja yrkin įsamt blendingnum “Tayberry“ og Brómber eru ekki lķkleg til berjažroska hér nema ķ gróšurhśsum. En ķslendingar eiga enn langt ķ land aš nį fullum tökum į hindberja rękt en óhętt er aš segja aš hindber eru fyrir sęlkera sem ekki óttast plöntur sem geta fariš um vķšan völl.     

 

“Gamla Akureyri“

Žetta yrki viršist hafa veriš lengi hér ķ ręktun. Žaš er haršgert og skilar įrlegri uppskeru af litlum mjög bragšgóšum berjum. Athuganir benda til aš žetta yrki sé aš finna ķ Minjasafnsgaršinum į Akureyri įsamt nokkrum einkagöršum į Akureyri, Brekku ķ Skagafirši og Fossvogsdal ķ Reykjavķk svo dęmi séu tekin.

 

“Balder“

Norskt haršgert yrki. Nokkuš žyrnótt og berin frekar föst į hömsum. Berin stęrri en į “Gömlu Akureyri“.

  

 

Helgi Žórsson ķ Kristnesi


Til baka


yfirlit plantna

     
-->